Οι πρώτες δροσερές ημέρες του φθινοπώρου δεν φέρνουν μόνο αλλαγές στην γκαρνταρόμπα μας. Για αρκετούς ανθρώπους συνοδεύονται από ένα γνώριμο αίσθημα. Το δέρμα αρχίζει να «τραβάει», γίνεται πιο τραχύ, ξεφλουδίζει ή ερεθίζεται ευκολότερα.
Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται απλώς στο ότι πέφτει η θερμοκρασία. Το δέρμα καλείται να προσαρμοστεί σε διαφορετικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, ενώ παράλληλα αλλάζουν και αρκετές καθημερινές μας συνήθειες. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η εμφάνιση ή επιδείνωση της ξηροδερμίας, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν ήδη ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα.
Τι αλλάζει στο δέρμα όταν αλλάζει η εποχή;
Για να καταλάβουμε γιατί το δέρμα γίνεται πιο ξηρό, χρειάζεται πρώτα να γνωρίζουμε τον ρόλο του δερματικού φραγμού. Η εξωτερική στιβάδα του δέρματος, η κεράτινη στιβάδα, αποτελείται από κύτταρα και λιπίδια που συμβάλλουν στη συγκράτηση της υγρασίας και στην προστασία από εξωτερικούς παράγοντες.
Καθώς περνάμε από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, η θερμοκρασία και η υγρασία του περιβάλλοντος μεταβάλλονται. Παράλληλα, αρχίζουμε σταδιακά να περνάμε περισσότερο χρόνο σε θερμαινόμενους εσωτερικούς χώρους, όπου ο αέρας μπορεί να είναι πιο ξηρός.
Όταν ο δερματικός φραγμός δεν συγκρατεί αποτελεσματικά το νερό, μπορεί να αυξηθεί η διαδερμική απώλεια νερού. Έτσι, το δέρμα χάνει ευκολότερα υγρασία και μπορεί να εμφανίσει τα χαρακτηριστικά σημάδια της ξηρότητας.
Γιατί το δέρμα μπορεί ξαφνικά να «τραβάει» ή να ξεφλουδίζει;
Η εποχική ξηροδερμία δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο ή την ίδια ένταση σε όλους. Ανάλογα με τον τύπο και την κατάσταση του δέρματος, μπορεί να παρατηρήσετε:
- αίσθημα τραβήγματος ή δυσφορίας
- τραχιά ή λιγότερο ελαστική υφή
- ξεφλούδισμα
- ήπιο κνησμό
- μεγαλύτερη ευαισθησία ή τάση για ερεθισμό
Οι αλλαγές μπορεί να γίνουν πιο αισθητές σε περιοχές που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις εξωτερικές συνθήκες, όπως το πρόσωπο και τα χέρια.
Σημαντικό είναι, επίσης, να μην αποδίδεται αυτομάτως κάθε επίμονη ξηρή ή ερεθισμένη περιοχή στην αλλαγή της εποχής. Η διάρκεια, η ένταση και τα συμπτώματα που συνοδεύουν την ξηρότητα έχουν πολύ μεγάλη σημασία και καθορίζουν το λόγο για τον οποίον έχει εμφανιστεί και επιδεινώνεται η ξηρότητα του δέρματος.
Μήπως επιδεινώνουμε τη φθινοπωρινή ξηροδερμία χωρίς να το καταλαβαίνουμε;
Ο καιρός δεν είναι ο μόνος παράγοντας που αλλάζει το φθινόπωρο. Μαζί με την αλλαγή της εποχής μεταβάλλονται και ορισμένες καθημερινές μας συνήθειες, οι οποίες μπορεί να επιβαρύνουν έναν ήδη ευάλωτο δερματικό φραγμό.
Το πολύ ζεστό νερό και τα παρατεταμένα ντους μπορούν να απομακρύνουν μέρος των φυσικών λιπιδίων της επιδερμίδας. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με τον συχνό ή επιθετικό καθαρισμό και τη χρήση ακατάλληλων προϊόντων.
Παράλληλα, μια ρουτίνα περιποίησης που λειτουργούσε καλά τους θερμότερους μήνες δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα στις ανάγκες του δέρματος όλο τον χρόνο. Η αλλαγή εποχής είναι, επομένως, μια καλή στιγμή για να επανεκτιμήσουμε όχι μόνο ποια προϊόντα χρησιμοποιούμε, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο φροντίζουμε καθημερινά το δέρμα μας.
Πώς προσαρμόζουμε τη φροντίδα του δέρματος το φθινόπωρο;
Μερικές απλές αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία του δερματικού φραγμού και στη διατήρηση της υγρασίας:
- Επιλέξτε ήπια καθαριστικά, αποφεύγοντας προϊόντα που αφήνουν έντονη αίσθηση ξηρότητας ή τραβήγματος.
- Αποφύγετε το πολύ ζεστό νερό και περιορίστε τη διάρκεια του ντους.
- Ενυδατώνετε συστηματικά το δέρμα, ιδιαίτερα μετά το μπάνιο ή το πλύσιμο των χεριών.
- Προσαρμόστε το ενυδατικό προϊόν στις ανάγκες του δέρματός σας. Συστατικά με υγραντική ή μαλακτική δράση και λιπίδια που υποστηρίζουν τον δερματικό φραγμό μπορούν να είναι χρήσιμα.
- Συνεχίστε τη φωτοπροστασία καθόλη τη διάρκεια του χρόνου. Η μικρότερη διάρκεια της ημέρας ή η χαμηλότερη θερμοκρασία δεν σημαίνουν ότι η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία παύει να είναι σημαντική.
Η σωστή φροντίδα δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Χρειάζεται, όμως, να προσαρμόζεται στην κατάσταση του εκάστοτε δέρματος!
Πότε η «ξηροδερμία» μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από αλλαγή εποχής;
Το ξηρό ή ξεφλουδισμένο δέρμα δεν σημαίνει πάντοτε απλή εποχική ξηροδερμία. Όταν η εικόνα επιμένει ή συνοδεύεται από έντονο κνησμό, σημαντική ερυθρότητα, φλεγμονή, επώδυνες ρωγμές ή σχηματισμό “νιφάδων” ή “λεπιών”, χρειάζεται δερματολογική αξιολόγηση.
Για παράδειγμα, το έκζεμα άκρων μπορεί να εκδηλώνεται με ξηρότητα, κνησμό, ερυθρότητα και ρωγμές, ενώ το κρύο και η ξηρή ατμόσφαιρα μπορούν να επιδεινώσουν την εικόνα.
Αντίστοιχα, η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που μπορεί να παρουσιάζει ξηρές, λεπιδώδεις βλάβες, ενώ περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως το κρύο και η ξηρότητα μπορεί να συνδέονται με εξάρσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εποχική ξηροδερμία υποδηλώνει κάποια δερματοπάθεια. Σημαίνει ότι η επιμονή και τα χαρακτηριστικά της εικόνας έχουν σημασία!
Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε δερματολόγο;
Η ξηροδερμία μπορεί συχνά να βελτιωθεί με την κατάλληλη καθημερινή φροντίδα. Η εξέταση από δερματολόγο είναι, όμως, χρήσιμη όταν:
- η ξηρότητα επιμένει παρά τη συστηματική ενυδάτωση
- υπάρχει έντονος ή επίμονος κνησμός
- δημιουργούνται ρωγμές, πληγές ή πόνος
- παρατηρείται έντονη ερυθρότητα ή φλεγμονή
- το πρόβλημα επανέρχεται συστηματικά
Στην DERMAFRESH CLINIC, ο δερματολόγος Δρ. Δημήτριος Καραφουλίδης και η εξειδικευμένη ομάδα του αξιολογούν την κλινική εικόνα του δέρματος και τους παράγοντες που μπορεί να την επηρεάζουν. Όταν η ξηρότητα επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, η δερματολογική εξέταση βοηθά να διευκρινιστεί αν πρόκειται για μια εποχική μεταβολή ή για κατάσταση που χρειάζεται ειδικότερη αντιμετώπιση.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί έχω περισσότερη ξηροδερμία το φθινόπωρο;
Η πτώση της θερμοκρασίας και της υγρασίας, ο ξηρότερος αέρας στους θερμαινόμενους χώρους και αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν τον δερματικό φραγμό και να ευνοήσουν την απώλεια υγρασίας.
Πρέπει να αλλάζω ενυδατική όταν αλλάζει η εποχή;
Όχι απαραίτητα. Αν όμως το δέρμα αρχίζει να εμφανίζει ξηρότητα ή αίσθημα τραβήγματος, μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή της καθημερινής περιποίησης στις νέες ανάγκες του.
Το πολύ ζεστό νερό ξηραίνει περισσότερο το δέρμα;
Τα πολύ ζεστά και παρατεταμένα ντους μπορούν να επηρεάσουν τα φυσικά λιπίδια της επιδερμίδας και να επιδεινώσουν την ξηρότητα.
Πώς καταλαβαίνω αν είναι απλή ξηροδερμία ή χρειάζεται δερματολόγος;
Όταν η ξηρότητα είναι επίμονη, επιδεινώνεται, προκαλεί έντονο κνησμό, ερυθρότητα, φλεγμονή ή ρωγμές, είναι προτιμότερο να αξιολογείται από δερματολόγο.